-
3 X: Karol Maciej Szymanowski rodzi się we wsi Tymoszówka jako trzecie dziecko Stanisława i Anny
(z domu Taube).
|
Rodzice kompozytora
|
Tymoszówka -
miejsce urodzenia
|
-
w Tymoszówce Szymanowski spędza swoje dzieciństwo, pobiera naukę gry na
fortepianie - uczy się w domu z powodu drobnego kalectwa. Pierwszym nauczycielem muzyki jest Gustaw
Neuhaus.
- Wiedeń, Opera Cesarska. Karol Szymanowski ogląda operę "Lohengrin" Richarda Wagnera.
- Szymanowski zdaje eksternistycznie maturę w gimnazjum w Elizawetgradzie.
- Ukazuje się op. 1 (Dziewięć preludiów na fortepian).
- Wagnerowski Festiwal w Bayreuth - kompozytor wysłuchuje "Tristana i Izoldę" oraz
"Śpiewaków Norymberskich"
R. Wagnera.
- Zakopane: poznaje Artura Rubinsteina i Stanisława Ignacego Witkiewicza - "Witkacego".
- Szymanowski ukańcza pobieranie prywatnych lekcji u Zygmunta Noskowskiego i Marka Zawirskiego (rozpoczęte w 1901 roku).
- Wspólnie z Witkacym odbywa pierwszą podróż do Włoch.
- Szymanowski zakłada Spółkę Nakładową Młodych Kompozytorów Polskich wspólnie z Ludomirem Różyckim, Grzegorzem Fitelbergiem
oraz Apolinarym Szeluto. Spółka działa pod finansowym patronatem księcia Władysława
Lubomirskiego.
- 12 października umiera ojciec kompozytora - Stanisław Szymanowski.
- Filharmonia Warszawska: 6 oraz 9 II odbyły się pierwsze koncerty "młodopolan".
Wykonane zostały m.in.: "Uwertura koncertowa", "Wariacje h-moll"
op.10 oraz "Etiuda b- moll" op. 4 nr 3 Karola Szymanowskiego.
- 30 marca odbył się koncert w Berlinie.
- Marzec: w Berlinie odbywa się drugi koncert kompozytorów przynależących do kręgu "Młodej Polski".
- Kwiecień: w Warszawie odbywa się koncert, który wzbudził surowy osąd Aleksandra Polińskiego.
- Kolejna podróż do Włoch (Szymanowski wyjeżdża tam każdej wiosny do 1914
r.)
- Początek bliskiej przyjaźni z Pawłem Kochańskim.
- Ukończona zostaje operetka "Loteria na mężów czyli Narzeczony nr.
69".
- "I Sonata op. 8" Szymanowskiego zdobywa pierwsze miejsce na konkursie kompozytorskim z okazji setnej rocznicy urodzin Fryderyka Chopina.
- Kwiecień: Pierwsze wykonanie "II Symfonii" pod dyrekcją Grzegorza Fitelberga
w Filharmonii Warszawskiej.
- Pobyt na Sycylii.
- Kompozytor wyjeżdża do Wiednia, gdzie osiedla się.
- Styczeń: pierwszy międzynarodowy sukces. Podczas koncertu w wiedeńskiej sali "Musikverein"
wykonywane były "II Symfonia" i "II Sonata fortepianowa".
- Marzec: Szymanowski podpisuje dziesięcioletni kontrakt z wydawnictwem Universal Edition.
- W Wiedniu kompozytor poznaje Richarda Straussa.
- Szymanowski kończy operę "Hagith" do libretta Felixa Dormanna.
- W styczniu i lutym Karol Szymanowski przebywa w Zakopanem.
- Liczne podróże, podczas których kompozytor odwiedza Włochy, Sycylię, Afrykę Północną, Paryż
(po raz pierwszy) oraz Londyn.
- Pierwsze spotkanie z Igorem Strawińskim w Londynie.
- "Ostatnim normalnym pociągiem" dociera do rodzinnej Tymoszówki.
- W Tymoszówce powstają m.in. : "Pieśni miłosne Hafiza", fortepianowy cykl
"Metopy", oraz "III Symfonia Pieśń o nocy".
- Szymanowski odwiedza Kijów, Moskwę i Petersburg.
- Kompozytor poznaje Sergiusza Prokofiewa.
- Powstają: "Mity", "Nokturn i Tarantellę", "Maski" oraz
"I Koncert skrzypcowy".
- Wiosną Szymanowski zapada na szkarlatynę.
- Październik: na zawsze opuszcza ograbioną i zniszczoną Tymoszówkę.
- Przeprowadzka do Elizawetgradu.
- W tym czasie powstają: "III Sonata fortepianowa", "Kwartet smyczkowy"
op. 37 oraz kantaty "Demeter" i "Agawe".
- Szymanowski rozpoczyna pisanie powieści "Efobos" (zachowanej we fragmentach, które przetrwały II wojnę światową).
- Kompozytor na kilka godzin zostaje aresztowany przez bolszewików.
- Osiedlenie się w Warszawie.
- Powrót na estrady koncertowe Warszawy stanowi dla kompozytora ogromne rozczarowanie
(niska frekwencja, opinie krytyków muzycznych).
- Szymanowski wstępuje do Centralnego Komitetu Propagandy Związków Artystycznych. Powstają trzy piosenki żołnierskie.
- Na zamówienie Leona Schillera powstaje balet-pantomima "Mandragora", który ma swoją prapremierę w warszawskim Teatrze Polskim.
- Jarosław Iwaszkiewicz przesyła Szymanowskiemu libretto "Pasterza". Kompozytor zmienia tytuł na
"Król Roger", a praca nad dziełem trwa do roku 1924.
- Wyjazd do Wiednia, Paryża i Londynu.
- 15 stycznia kompozytor wyrusza w podróż do Stanów Zjednoczonych w towarzystwie Pawła Kochańskiego i Artura Rubinsteina.
- Powrót do Paryża (kwiecień) oraz do Warszawy (czerwiec).
- 12 listopada "Mity" Szymanowskiego w Budapeszcie wykonują Bela Bartok wraz z Zoltanem Szekely.
- Szymanowski osiedla się w Bydgoszczy.
- Powstają "Słopiewnie" do słów Juliana Tuwima. Z utworu emanuje fascynacja polskim folklorem.
- Druga podróż do Stanów Zjednoczonych.
- K. Szymanowski otrzymuje nagrodę za "I Kwartet smyczkowy" (pół miliona
marek) w konkursie Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.
- 12 maja, Warszawa: prapremiera opery "Hagith".
- 20 maja, Paryż - koncert kompozytorski w sali teatru "Vieux Colombier", zakończony wielkim sukcesem.
- Pierwsze wykonanie "I Koncertu skrzypcowego" op.35.
- Powrót do Zakopanego po ośmioletniej przerwie.
- Kompozytor mieszka w Warszawie, w hotelu "Bristol".
- Powstaje broszura poświęcona twórczości Fryderyka Chopina.
- Kolejne spotkanie z Igorem Strawińskim w Warszawie.
- Praca nad "Mazurkami" op.50.
- Zamówienie kompozycji na orkiestrę i solistów złożone przez Księżnę de
Polignac.
- Bronisław Krystall - warszawski mecenas sztuki zamawia u kompozytora "Requiem" dla uczczenia pamięci swojej żony.
- Tragiczna śmierć ukochanej siostrzenicy Alusi Bartosiewiczówny, która połączeniu z powyższymi zamówieniami stanowi genezę powstania oratorium "Stabat Mater".
- 12 VI - premiera opery "Król Roger" w warszawskim Teatrze Narodowym.
- Kompozytor otrzymuje stypendium rządu polskiego, co umożliwia mu wyjazd do Francji i Hiszpanii.
- W Stanach Zjednoczonych miejsce mają premiery nowych dzieł Szymanowskiego. Dyrygują Stokowski i
Mengelberg.
- Ukończenie "Stabat Mater", które Szymanowski ostatecznie dedykuje "Pamięci Izabeli
Krystalowej".
- Kompozytor otrzymuje propozycję objęcia funkcji dyrektora Konserwatorium Kairskiego.
- Szymanowski zostaje dyrektorem Konserwatorium Warszawskiego. Stanowisko to obejmuje 22 lutego.
- Liczne spory o kształt Konserwatorium.
- Ukończenie "II Kwartetu smyczkowego" op.56
- Prasa nie szczędzi ataków związanych z próbą reformy warszawskiej uczelni.
- Powstają "Pieśni kurpiowskie" na chór.
- Trwa intensywna praca nad baletem "Harnasie".
- Pierwsze wykonanie oratorium "Stabat Mater".
- Karol Szymanowski rezygnuje ze stanowiska dyrektora warszawskiego konserwatorium (31 lipca podaje się do dymisji).
- Nasilają się dolegliwości zdrowotne kompozytora, który spędza urlop zdrowotny w sanatorium w Edlach (Austria), a następnie w Davos (Szwajcaria).
- Powrót do Polski.
- Ukończenie prac nad baletem "Harnasie".
- 1 września utworzona zostaje Wyższa Szkoła Muzyczna, której rektorem zostaje Szymanowski.
- Publikacja rozprawki pt. "Wychowawcza rola kultury muzycznej w społeczeństwie".
- Szymanowski osiedla się w Zakopanem w willi "Atma".
- Uniwersytet Jagielloński w Krakowie 12 XII nadaje kompozytorowi tytuł doktora honoris causa tej uczelni.
- 17 IV: Pierwsze wykonanie kantaty "Demeter" op.37b.
- Kompozytor zostaje honorowym członkiem Międzynarodowego Towarzystwa Muzyki Współczesnej.
- Kolejny pobyt Szymanowskiego w Szwajcarii.
- 30 IV: po wcześniejszych konfliktach i napięciach, kompozytor rezygnuje ze stanowiska rektora Wyższej Szkoły Muzycznej.
- Ukończona zostają "IV Symfonia koncertująca" oraz "Pieśni kurpiowskie" op.58.
- Szymanowski udaje się w kolejną podróż do Paryża.
- Podpisanie umowy z wydawnictwem "Max Eschig".
- 9 X, Poznań - prawykonanie "IV Symfonii koncertującej". Partię fortepianu grał sam kompozytor, dyryguje Grzegorz Fitelberg.
- 21 X, Praga - prawykonanie opery "Król Roger" zakończone wielkim sukcesem kompozytora.
- Szymanowski zostaje honorowym członkiem Królewskiej Akademii św. Cecylii w Rzymie.
- 6 X, Warszawa - prawykonanie "II Koncertu skrzypcowego". Gra Paweł Kochański, dyryguje Grzegorz Fitelberg.
- Koncerty kompozytorskie w Kopenhadze.
- Pobyt kompozytora w Paryżu, gdzie spotyka się z wybitnymi artystami (A.Cortot, P. Casals, A. Honegger, J. Thibaud, W. Landowska, P. Monteux).
- Madryt - udział w sesji Międzynarodowego Instytutu Współpracy Intelektualnej.
- Tournee koncertowe z Grzegorzem Fitelbergiem oraz Ewą Bandrowską-Turską w Moskwie, Zagrzebiu, Bukareszcie, Paryżu, Amsterdamie i Hadze.
- Śmierć brata kompozytora - Feliksa Szymanowskiego oraz jego przyjaciela Pawła Kochańskiego.
- Podróże koncertowe do Bułgarii, Francji, Anglii, Niemiec, Belgii, Włoch, po krajach skandynawskich i Holandii.
- Kompozytor pracuje nad ostatnim dziełem - dwoma "Mazurkami" op.62 na fortepian.
- Szymanowski rozpoczyna pisanie niedokończonego "Concertino", w którym zapowiada: "już nie będzie żadnych oberków w finale, dosyć mam folkloru".
- Kontynuacja trasy koncertowej, podczas której kompozytor wykonuje "IV Symfonię koncertującą".
- 11 V, Praga - światowa prapremiera baletu "Harnasie".
- Spotkanie z Witoldem Lutosławskim w Rydze. Było to jedyne spotkanie dwóch największych polskich kompozytorów XX wieku.
- Odznaczenie Karola Szymanowskiego Państwową Nagrodą Muzyczną.
- Kompozytor w listopadzie opuszcza willę "Atma" w Zakopanem, jak się później okazało - na zawsze.
- Pobyt we Francji.
- Szymanowski spędza czas w Grasse, niedaleko Cannes.
- 21 IV, Paryż - wystawienie opery-baletu "Harnasie" z Serge Lifarem w roli głównej.
- Kompozytor do końca lata pozostaje w Paryżu. Następnie wraca do Grasse.
- Pogorszenie stanu zdrowia. Karol Szymanowski od lutego mówi już tylko szeptem, na skutek zapalenia krtani w wyniku gruźlicy. Kompozytor wyjechać na leczenie do Szwajcarii.
- 25 III - przyjazd do Lozanny na leczenie do sanatorium "Clinique du Signal".
- 29 III - Karol Szymanowski umiera.
- 7 IV, Kraków - pogrzeb kompozytora. Karol Szymanowski pochowany zostaje w Grobach Zasłużonych Na Skałce.
- Pierwszym człowiekiem, który oddaje hołd Karolowi Szymanowskiemu jest Ignacy Jan
Paderewski.
Opracowanie: Alicja Saturska.
W zestawieniu kompozycji opusowanych brak numerów opusów 39, 45 i
47. Nie oznaczają one jednak jakichś nieznanych czy zagubionych utworów Szymanowskiego. Chodzi tu po prostu o pomyłki kompozytora bądź wydawcy w kolejności numerowania dzieł.
-
Dziewięć preludiów na fortepian ( h-moll, d-moll, Des-dur,
b-moll, d-moll, a-moll, c-moll, es-moll, b-moll ).
-
Rymy dziecięce, 20 piosenek dla dzieci na głos i fortepian do słów Kazimiery Iłłakowiczówny:
1. Przed zaśnięciem
2. Jak się najlepiej opędzać od
szerszenia
3. Mieszkanie
4. Prosię
5. Gwiazdka
6. Ślub królewny
7. Trzmiel i żuk
8. Święta
Krystyna
9. Wiosna
10. Kołysanka
lalek
11. Gil i sroka
12. Smutek
13. Wizyta u
krowy
14. Kołysanka Krzysi
15. Kot
16. Kołysanka
lalki
17. Myszy
18. Zły Lejba
19. Kołysanka gniadego
konia
20. Nikczemny szpak
-
Pieśni kurpiowskie na głos i fortepian do słów ludowych:
1. Lecioły zurazie
2. Wysła burzycka
3. Uwoz, mamo
4. U jeziorecka
5. A pod borem
6. Bzicem kunia
7. Ściani dumbek
8. Leć, głosie, po
rosie
9. Zarzyjze, kuniu
10. Ciamna
nocka
11. Wysły
rybki
12. Wsyscy
przyjechali
|
Kompozycje nie objęte numeracją opusową:
|
-
Loteria na mężów czyli Narzeczony nr 69, operetka w 3 aktach do libretta Juliana Krzewińskiego- Maszyńskiego. 1908-1909.
-
Preludium i Fuga cis-moll na fortepian. 1909, 1905.
-
Do dziewczyny, mazurek na głos i fortepian. 1920.
-
O zwiedzionym żołnierzu, pieśń na głos i fortepian. 1920.
-
Wyszywała raz Hanka, pieśń na głos i fortepian do słów Kazimierza Andrzeja Czyżewskiego. 1920.
-
Walc romantyczny na fortepian. 1925.
-
Pieśni polskie na fortepian z podłożonym tekstem.1925-1926. Opracowane wspólnie z Feliksem
Szymanowskim:
9. Idzie żołnierz borem,
lasem
10. Tam na błoniu błyszczy
kwiecie
12. Jak to na wojence ładnie
14. Leci liście z
drzewa
15. Hej, strzelcy,
wraz
16. Ułani, ułani, malowane
dzieci
17. O mój
rozmarynie
18. I zabujały siwe łabędzie
19. Gdzież to jedziesz, Jasiu.
-
Cztery tańce polskie na fortepian. 1926:
1. Mazurek
2. Krakowiak
3. Oberek
4.
Polonez
-
Vocalise-étude na głos i fortepian. 1928.
-
Sześć pieśni kurpiowskich na chór mieszany a cappella do słów
ludowych. 1928-1929:
1. Hej, wółki
moje
2. A chtóz tam
puka
3. Niech Jezus
Chrystus
4. Bzicem kunia
5. Wyrzundzaj się, dziwce
moje
6. Panie
muzykancie, prosim zagrać walca.
|
K. Szymanowski
w wieku lat 15
Karol Szymanowski
Od lewej: A. Szeluto,
K. Szymanowski,
W. Lubomirski,
G. Fitelberg, L.Różycki
Karol Szymanowski, Paweł Kochański, Grzegorz Fitelberg [1910]
Grzegorz Fitelberg, Karol Szymanowski i Artur Rubinstein
[Wiedeń 1912]
Z Pawłem Kochańskim
W Tunisie [1914]
Ze Stefanem Spiessem
w Biskrze (Afryka)
W Taorminie na Sycylii
Karol Szymanowski
Plakat koncertu we Lwowie [1920]
Plakat koncertu w Warszawie [1920]
Na werandzie u Karpowicza, IX 1922:
A. Iwaszkiewicz,
K. Szymanowski,
J. Iwaszkiewicz,
S. I. Witkiewicz,
S. Mierczyński,
J. Mieczysławski
Willa Atma
w Zakopanem
Przed Atmą
W swoim zaciszu
w Atmie
W gronie rodzinnym
i najbliższych przyjaciół
Nadanie przez UJ
tytułu doktora
honoris causa
[1930]
Karol Szymanowski
Gabinet kompozytora
w Atmie
Pierwsze posiedzenie
Rady Głównej
Wyższej Szkoły
Państwowego Konserwatorium
Muzycznego
[IX 1930]
Karol Szymanowski
Karol Szymanowski
Karol Szymanowski
Ze Stanisławem Golachowskim.
Ostatnie zdjęcie
Karola Szymanowskiego
[Warszawa 1936]
Willa Atma
[Zakopane]
|